Канцэптуальны аналСЦз часопСЦса "Студэнцкая думка"

курсовая работа: Журналистика

Документы: [1]   Word-104412.doc Страницы: Назад 1 Вперед

МСЦнСЦстэрства адукацыСЦ РэспублСЦкСЦ Беларусь

БеларускСЦ дзяржаСЮны унСЦверсСЦтэт

Факультэт журналСЦстыкСЦ


Кафедра гСЦсторыСЦ журналСЦстыкСЦ СЦ лСЦтаратуры





Канцэптуальны аналСЦз часопСЦса "Студэнцкая думкатАЭ


Курсавая праца па гСЦсторыСЦ журналСЦстыкСЦ

студэнткСЦ 3 курса 3 групы

Безмацерных Кацярыны АляксандраСЮны

Навуковы кСЦраСЮнСЦк

прафесар Слука Алег ГеоргСЦевСЦч













МСЦнск 2008

Змест


УводзСЦнытАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж.тАжтАжтАж..тАжтАж..3

  1. ЧасопСЦс "Студэнцкая думкатАЭ 1925 - 1935 гг.

1.1. ССЦтуацыя СЮ Заходняй БеларусСЦтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж...тАжтАжтАжтАж4-5

1.2. ВСЦленская "Студэнцкая думкатАЭтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж..6-9

2. "Студэнцкая думкатАЭ часоСЮ Перабудовы

2.1. Феномен ПерабудовытАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж.....10-11

2.2. "Студэнцкая думкатАЭ напрыканцы 80-х-пачатку 90-хтАжтАжтАжтАж..12-13

3. "Студэнцкая думкатАЭ канца 90-х - 2000-х

3.1. Грамадска-палСЦтычнае жыццё з 90-х СЦ да нашага часутАжтАжтАжтАж14-15

3.2. Папяровы часопСЦс да 2005 годатАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж..16-21

3.3. Multimedia СМРЖ CDMAGтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж....22-23

ЗаключэннетАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж...тАж24

Дадатак 1тАжтАж тАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж...тАж..25

Дадатак 2тАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж.тАж26-29

СпСЦс лСЦтаратурытАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАжтАж..30-31

УводзСЦны


Моладзевая прэса Беларусы - прэса надзвычай заняпалая СЦ неразвСЦтая. Дадзены факт мяне, маладую асобую СЦ студэнтку журфака, не можа не кранаць. Мною было праведзена сацыялагСЦчнае даследаванне на тэму "стаСЮленне студэнтаСЮ г. МСЦнска да беларускСЦх моладзевых друкаваных СЦ СЦнтэрнэт (онлайн) СМРЖтАЭ1, у вынСЦку якога высветлСЦлася, што  СЮ БеларусСЦ няма НРЖВОДНАГА насамрэч уплывовага, насамрэч запатрабаванага СЦ масавага выдання для моладзевай аСЮдыторыСЦ.

Я студэнтка. МенавСЦта таму мной было абранае менавСЦта моладзевае СМРЖ "Студэнцкая думкатАЭ, якое, на мой погляд, адрознСЦваецца ад СЦншых студэнцкСЦх выданняСЮ БеларусСЦ,  мае даволСЦ цСЦкавую гСЦсторыю СЦ выходзСЦла СЮ свет у розныя эпохСЦ.

АбтАЩект майго даследавання - "Студэнцкая думкатАЭ 1924 -1935 гг.; часоСЮ Перабудовы; з 1998 СЦ па наш час. Мэта - зрабСЦць канцэптуальны аналСЦз выдання. Задачы - адзначыць асноСЮныя адрозненнСЦ мСЦж рознымСЦ перыядамСЦ выдання; паназСЦраць, як рэалСЦСЦ, характарыстыкСЦ, патрэбы часу адлюстроСЮвалСЦся на старонках часопСЦса, на ягоным лёсе; вызначыць, што цСЦкава студэнцкай аСЮдыторыСЦ СЮ розныя часы СЦ на цяперашнСЦ момант; зрабСЦць пэСЮныя высновы для сваёй далейшай журналСЦiкай дзейнаiСЦ, якая, спадзяюся, будзе працягвацца. 

1.ЧасопСЦс "Студэнцкая думкатАЭ 1924  -1935 гадоСЮ.


1.1. ССЦтуацыя СЮ Заходняй БеларусСЦ


У 1921 годзе частка тэрыторыСЦ БеларусСЦ адыходзСЦць да Польшчы (Гэта былСЦ наступныя паветы: БераiейскСЦ, БеластоцкСЦ, СакольскСЦ, ГарадзенскСЦ, ВаСЮкавыскСЦ, ПружанскСЦ, КобрынскСЦ, СлонСЦмскСЦ, БаранавСЦцкСЦ, КосаСЮскСЦ, ПСЦнскСЦ, СтаСЮпецкСЦ, НаваградскСЦ, НясвСЦжскСЦ, ЛСЦдскСЦ, ШчучынскСЦ, АшмянскСЦ, МаладзечанскСЦ, ВСЦлейскСЦ, БраслаСЮскСЦ, ПастаСЮскСЦ, ДзСЦснейскСЦ СЦ ГлыбоцкСЦ). ПалякСЦ называюць Заходнюю Беларусь "усходнСЦя крэсы (ускраСЦна) ПольшчытАЭ СЦ СЮспрымаюць беларускую тэрыторыю як крынСЦцу таннай сыравСЦны, рабочай сСЦлы СЦ рынак збыту для польскай прамысловаiСЦ.

ВСЦльня, аднак, была палСЦтычным СЦ культурным цэнтрам Заходняй БеларусСЦ, яе неафСЦцыйнай сталСЦцай. Тут знаходзСЦлСЦся сядзСЦбы СЮсСЦх беларускСЦх палСЦтычных СЦ грамадскСЦх арганСЦзацый, працавала беларуская гСЦмназСЦя, беларускСЦ музей, шэраг навуковых СЦ культурна-асветных установаСЮ, рэдакцыСЦ газет СЦ часопСЦсаСЮ.  ВыходзСЦлСЦ сельскагаспадарчы часопСЦс "СахатАЭ,  дзСЦцячы часопСЦсы "ЗаранкатАЭ, "ПралескСЦтАЭ, моладзевы "Шлях моладзСЦтАЭ, гумарыстычны "АвадзеньтАЭ СЦ СЦнш.

У ВСЦльнСЦ "сярод беларускай студэнцкай моладзСЦ беларускую працу праводзСЦСЮ БеларускСЦ СтудэнцкСЦ Саюз СЦ Таварыства ПрыяцеляСЮ Беларусаведы. Яны ладзСЦлСЦ рэфераты, дыскусСЦСЦ, канцэрты, прадстаСЮленнСЦ, экскурсСЦСЦтАЭ. [24; 192] МенавСЦта БеларускСЦ СтудэнцкСЦ Саюз выдаваСЮ часопСЦс "Студэнцкая думкатАЭ.

Але ж становСЦшча Заходняй БеларусСЦ СЮвесь час змянялася да горшага, СЦ напярэдаднСЦ другой сусветнай вайны колькаiь культурна-асветнСЦцкСЦх установаСЮ у вынСЦку шавСЦнСЦстычнае палСЦтыкСЦ польскСЦх уладаСЮ значна зменшылася. ЖорсткСЦя захады робяць польскСЦя СЮлады па лСЦквСЦдацыСЦ беларускай мовы. Пачалося з забароны рабСЦць беларускСЦя прадстаСЮленнСЦ, лекцыСЦ, курсы. Далей - лСЦквСЦдавалСЦ гурткСЦ СЦ бСЦблСЦятэкСЦ. "Беларускаму Студэнцкаму Саюзу забаронена было ладзСЦць лекцыСЦ на правСЦнцыСЦ СЦ беларускСЦя канцэрты СЮ ВСЦльнСЦ, а ягоным сябрам насСЦць шапкСЦ СЦ значкСЦ свае беларускае студэнцкае арганСЦзацыСЦтАЭ.  [24;193 ] За выпСЦсванне СЦ чытанне беларускСЦх газет давалСЦся штрафы альбо бСЦццё, пошта папросту не аддавала перыядычныя выданнСЦ падпСЦшчыкам.ЧасопСЦс "Студэнцкая думкатАЭ заСЮважае на сваСЦх старонках, што цяжка цяпер моладзСЦ з яе крохкай, яшчэ не аформленай псСЦхСЦкай.  Тагачасную сСЦтуацыю  апСЦсвае так:  "Пасьля вайны СЦ рэвалюцыСЦ на Усходзе, пасьля падзелу БеларусСЦ дужэйшымСЦ суседзямСЦ, пасьля патаптаньня СЦмСЦ найсьвяцейшага РЖдэалу нашага народу - моладзь апынулася СЮ стане страшэннае духовае дэпрэсСЦСЦтАЭ, -  [ 1; 4]

ТакСЦм чынам, у 20-я - 30-я гады на тэрыторыСЦ Заходняй БеларусСЦ панаваСЮ прыгнёт над беларускай культурай, СЦнСЦцыятывы  беларусаСЮ падаСЮлялСЦся.


1.2. ВСЦленская "Студэнцкая думкатАЭ


"Студэнцкая думкатАЭ, грамадска-навуковы СЦ лСЦтаратурны часопСЦс беларускага студэнцтва, выходзСЦСЮ у ВСЦльнСЦ.  З 1924 па 1935 год зтАЩяСЮляецца 15 нумароСЮ.  СярэднСЦ абтАЩём  выдання - 30 старонак.

У 20-я - 30-я гады студэнты Савецкай БеларусСЦ навучалСЦся СЮ БеларускСЦм дзяржаСЮным унСЦверсСЦтэце, Сельска-Гаспадарчай АкадэмСЦСЦ СЮ Горы-Горках. ДругСЦм жа  беларускСЦм студэнскСЦм асяродкам была Заходняя Беларусь - у прыватнаiСЦ, ВСЦльня. За мяжой - Польшча (а СЮ першую чаргу Варшава); Прага, дзе утварылася славутае на той час "АбтАЩяднанне БеларускСЦх СтудэнскСЦх АрганСЦзацыяСЮтАЭ; Рыга.

"Студэнцкая думкатАЭ выходзСЦць нерэгулярна. У рубрыцы "ХронСЦкатАЭ у №3(4) чытаем: "Па загаду п.КамСЦсара Ураду на м.ВСЦльню сканфСЦскаваны №2(3) "Студэнцкая думкатАЭ тАЭ [2 ; 31]. Акрамя гэтага, СЦснуюць фСЦнансавыя праблемы, часопСЦс падтрымлСЦваецца ахвяраваннямСЦ. У 25-26 гадах "Студэнцкая думкатАЭ друкуе рэкламу украСЦнскСЦх СМРЖ.

№ 1 распачынаецца вершам В.Курачыцкага:

"РЖдзСЦ па дарозе СЦ цернямСЦ СЮсланай;

РЖ болю ня чуй, а СЦдзСЦ бязустанна!

тАж РЖдзСЦ, ня спыняйся, - а дойдзеш да мэты,

Ня будуць ахвярай працоСЮныя леты

Твае! Так СЦдзСЦ, БеларускСЦ Народзе!

Да свету, свабоды! Бач! -

Сонца СЮсходзе!..тАЭ [  1;1]

Верш досыць паказальны для СЮсСЦх далейшых нумароСЮ "Студэнцкай думкСЦтАЭ. Як бачым, часопСЦс ставСЦць сваёй мэтай падштурхоСЮваць да развСЦцця, дзеяння беларускую моладзь, не забывацца пра нацыянальную свядомаiь: "Так СЦдзСЦ, БеларускСЦ Народзе!тАЭ Насуперак правСЦлам арфаграфСЦСЦ, гэтыя словы аСЮтар пСЦша з вялСЦкай лСЦтары: маСЮляСЮ, не забывайцеся на годнаiь, гонар нацыянальныя!

Звернемся да праграмнага артыкула СЮ №1, якСЦ яшчэ больш

выразна акрэслСЦвае пазСЦцыю, адлюстраваную СЮ вершы В. Курачыцкага.

" тАж Значыцца СЮ нашай працы мы ня будзем кСЦравацца партыйнасьцяйтАж

тАж Студэнская думка прадстаСЮляе агульны СЦдэйны кСЦрунак адраджэнскае беларускае моладзСЦ, а дзеля гэтага пры яе пасярэднСЦцтве СЮся сьвядомая беларуская моладзь, ад студэнта высокае школы да малапСЦсьменнага вясковага хлопца цСЦ дзяСЮчыны, мае прыняць учасьце СЮ нацыянальнай беларускай працы, СЮ асьведамленьнСЦ сваСЦх несьвядомых братоСЮ СЦ сёстраСЮ, арганСЦзацыСЦ СЦ г.д.тАЭ [  1; 2-3]

"Студэнцкая думкатАЭ не здрадзСЦць сабе СЦ гэтай пазСЦцыСЦ будзе прытрымлСЦвацца да  самага апошняга нумару, 1935 года.

Гонар за сваю нацыянальнаiь, адраджэнне БеларусСЦ - гэтым прасякнуты шматлСЦкСЦя тэксты на самыя розныя тэмы. У артыкуле "Што чытаць па беларуску?тАЭ аСЮтар Язэп Сьветазар iвярджае: "Наагул трэба адзначыць што, памСЦж славянамСЦ мы не апошнСЦя!тАЭ [1; 25] Альбо зтАЩяСЮляецца такая навСЦна: "У Менску студэнты-беларусы выдалСЦ часопСЦсь "БелорусскСЦй СтуденттАЭ - парасейску! Шчыра пажадаем братом менскСЦм наступныя № № выдаваць ужо на матчынай моветАЭ [2; 31] БеларускСЦ дзяржаСЮны унСЦверсСЦтэт узгадваецца толькСЦ аднойчы. Маючы цвёрдую нацыянальную пазСЦцыю, "Студэнцкая думкатАЭ не задаволеная БДУ. У №2 (9) ёiь артыкул "Труды Белорусского Государственного университетатАЭ: "Кожны, хто прачытае гэтыя вучоныя, унСЦверсСЦтэцкСЦя запСЦскСЦ, прываблены й заСЦнтрыгаваны СЦх галосным назовам, - будзе глыбока разачараваны: нСЦдзе, нСЦ СЮ адным артыкуле ён ня знойдзе тэмы, якая хоць чым-небудзь зачапСЦла-б БеларусьтАЭ [4; 27] РЖ яшчэ адзСЦны цСЦкавы факт у прыведзеным вышэй артыкуле: беларускСЦх студэнтаСЮ у БДУ СЮ 1928 годзе было  СЮсяго 29 %.

Свой  уклад унесла "Студэнцкая думкатАЭ у збор беларускСЦх народных твораСЮ: часопСЦс не толькСЦ грамадска-палСЦтычны, але СЦ лСЦтаратурны.  У № 1 (2) чытаем: "Душа народу, яго погляды, перакананьнСЦ, яго мудрасьць, - ваблСЦча ягонае, - як ведама, заСЮсёды найбольш ярка СЦ поСЮна вылСЦваецца СЮ яго запраСЮдных творах, г.зн. песьнях, казках, легэндах, байках, прыказках СЦ г.п.тАЭ Па просьбе часопСЦса СЮ рэдакцыю прыходзСЦць сабраны чытачамСЦ фальклор. Напрыклад, народныя песнСЦ са слоСЮ Любы М.  у № 3 (4)

У часопСЦсе ёiь як крытычныя, лСЦтаратуразнаСЮчыя артыкулы,  так СЦ арыгСЦнальныя лСЦтаратурныя творы.  З арыгСЦнальных -  перклады А. Салагуба, Лермантава,  вершы Арсеньевай, Каруся Каганца, Купалы, знакамСЦтая паэма МСЦцкевСЦча "ДзядытАЭ СЦ невядомыя аСЮтары - М. ВасСЦлёк, М. Тулейка,  NN. ЛСЦтаратуразнаСЮчыя артыкулы - "ВСЦльня СЮ беларускай лСЦтэратурытАЭ у №5 (6), агляд творчаiСЦ М.Чарота у №1 (11)тАж Напрыканцы 20-х становСЦцца заСЮважна, што СЮ часопСЦсе СЮсе меней лСЦтаратуры, а болей меiа аддаецца на асвятленне дзейнаiСЦ студэнцкСЦх суполак. Па нешматлСЦкСЦх фота можна зрабСЦць выснову, што студэнты пачатку дваццатага стагоддзя значна адрознСЦвалСЦся па СЮзроiе ад сённяшнСЦх. Тыя студэнты - СЮжо дарослыя мужчыны СЦ жанчыны.

У часопСЦсе закранаецца жыццё ВСЦленскага унСЦверсСЦтэта, беларускСЦх студэнтаСЮ у Польшчы СЦ Празе. Напрыканцы 20-х зтАЩяСЮляецца рубрыка "Студэнцкае жыццётАЭ, дзе друкуецца шэраг нататак пра падзеСЦ СЮ студэнцкСЦм руху. УнСЦкальную гСЦстарычную СЦнфармацыю пра студэнцтва змяшчае артыкул Ст. СтанкевСЦча "ГСЦсторыя Беларускага Студэнцкага РухутАЭ у № 3 (10) СЦ нарыс "З жыцця беларускага студэнцтва на чужынетАЭ А. КлСЦмовСЦча у №1(8)

Студэнцкая тэма цесна пераплецена з тэмай эмСЦграцыСЦ. "Злая доля, што сотнСЦ цэлыя беларускай моладзСЦ выгнала далёка СЮпрочкСЦ дзеля здабываньня асьветытАжтАЭ [4; 18] У № 3 (4)  ёiь верш аСЮтара пад псеСЮданСЦмам Сумны (!) "Студэнт на чужынетАЭ :

" тАж РЖ ён у чужыне апынуСЮся,

Ды шчаiя СЮжо СЦ тут няма,

Бо СЮ БеларусСЦ ён радзСЦСЮся,

А без яе СЮвесь сьвет турматАЭ. [3 ; 24]

ЗмяшчалСЦся СЮ "Студэнцкай думцытАЭ СЦ суртАЩёзныя навуковыя тэксты: "Дыялектыка СЦ лёгСЦкатАЭ Ю.Пляханава, "Паходжаньне, старадаСЮнСЦя весткСЦ СЦ антрапалёгСЦчныя адзнакСЦ БеларусаСЮтАЭ МСЦколы РЖльяшэвСЦчатАж  У №4 (5) разбор  артыкула прафесара Карскага пра беларускую мову, у якСЦм iвярджаецца, што беларуская мова, як "самародная, самастойная СЦ незалежнаятАЭ СЦснуе. Яшчэ раз падкрэслСЦм, што шматлСЦкСЦя тэксты часопСЦса прасякнуты  СЦдэяй пра нацыянальную годнаiь.

На пасадах галоСЮнага рэдактара-выдаСЮца знаходзСЦлСЦся наступныя асобы - Адольф Зянюк,  РЖгнат ГаголСЦнскСЦ, Янка ШутовСЦч, МСЦкалай ШкСЦлёнак, М. ЯкСЦмец

З 1924 да 1935 год адбываецца заканамерная эвалюцыя часопСЦса. У апошнСЦх нумарах размяшчаюцца карцСЦны беларускага мастака П.СергСЦевСЦча. У №1(12) упершыню вокладка становСЦцца СЦлюстраванай. Пачынаючы з  №3(4),  зтАЩяСЮляецца фота. У №1(12)  новы крок у шыхтоСЮцы: робяцца калонкСЦ. У №3(14) назва  часопСЦса СЦ змест дублююцца на англСЦйскай мове, у №1 (15) - на польскай. Як бачым, часопСЦс пашырыСЮ сваю аСЮдыторыю.

"Студэнцкая думкатАЭ - унСЦкальнае  моладзевае выданне 20-х - 30-х гадоСЮ, што ставСЦла сваёй мэтай развСЦццё нацыянальнай самасвядомаiСЦ.  СапраСЮды беларускае, яно цвёрда прытрымлСЦвалася сваёй пазСЦцыСЦ да самага канца СЦ, наперакор нялёгкай сСЦтуацыСЦ СЮ Заходняй БеларусСЦ, смела выкрыквала: "Так СЦдзСЦ, БеларускСЦ Народзе!тАЭ  

2."Студэнцкая думкатАЭ часоСЮ Перабудовы


    1. Феномен Перабудовы


"Перабудова. Галоснасьць. ПраСЮда пра ЛенСЦна й СталСЦна, Курапаты й Чарнобыль. ГСЦсторыя й экалёгСЦятАж

70-гадовы камунСЦстычны мСЦт у сьвядомасьцСЦ юнага пакаленьня рухнуСЮ за лСЦчаныя месяцы. Яшчэ СЮ разгар перабудовы, у 1988, больш за 75% падлеткаСЮ былСЦ СЮпэСЮненыя, што "ЛенСЦн - самы выбСЦтны чалавек усСЦх часоСЮ СЦ народаСЮтАЭ, - але СЮжо напрыканцы 1989 г. "савецкСЦмСЦ людзьмСЦтАЭ сябе лСЦчылСЦ толькСЦ 20% зь СЦх.

тАж Нацыянальныя пачуцьцСЦ, якСЦя СЮвесь час праблСЦсквалСЦ СЮ фаерверках канца 80-х, натуральна СЮпСЦсвалСЦся СЮ кантэкст пераменаСЮ, СЦ таксама СЮспрымалСЦся юнай хваляй як належнае. КалСЦ напачатку зьявы беларускага руху выглядалСЦ хСЦба што мСЦлымСЦ дробязямСЦ, дык чым далей, тым усё важней для гэтых дзяцей рабСЦлася незалежнасьць СЦ беларушчынатАЭ. [25; 16 ] Вось такСЦ погляд у палСЦтыка Павала Севярынца, не пазбаСЮлены, вядома, пэСЮнай субтАЩектыСЮнаiСЦ.

Апытанне, праведзенае СЮ сярэдзСЦне 1993 года РЖнстытутам Працы СЦ беларускай службай "Грамадская думкатАЭ, высветлСЦла, што галоСЮнымСЦ эмоцыямСЦ моладзСЦ першай паловы 90-х былСЦ наступныя:

  • надзея (36,7 %)
  • спакой (22%)
  • упэСЮненаiь (13%)
  • абыякаваiь  (10,3 %)
  • крыСЮда (7,2 %)
  • безвыходнаiь (5,2 %)

Рэформа палСЦтычнай сСЦстэмы распачалася СЮ 1988 годзе. Каб пашырыць унутрыпартыйную дэмакратыю, уводзяцца выбары на альтэрнатыСЮнай аснове. Аднак падчас жнСЦвеньскага путчу КПБ паказвае, што СЮжо няздольная падтрымлСЦваць прагрэсСЦСЮныя пераСЮтварэннСЦ СЮ грамадстве. 25 жнСЦСЮня 1991 года ВярхоСЮны Савет прыпынСЦСЮ дзейнаiь партыСЦ.

25 жнСЦСЮня 1991 года ВярхоСЮны Савет БССР прыняСЮ пакет рашэнняСЮ аб незалежнаiСЦ, палСЦтычнай СЦ эканамСЦчнай самастойнаiСЦ БеларусСЦ. Дэкларацыя аб дзяржаСЮнай незалежнаiСЦ ператварылася СЮ канстытуцыйны закон. У БеларусСЦ распачаСЮся новы этап развСЦцця.

Яшчэ СЮ 1990 годзе быСЮ прыняты закон СССР аб грамадскСЦх арганСЦзацыях. Згодна з СЦм, грамадзяне малСЦ права засноСЮваць суполкСЦ СЦ партыСЦ. Аднак закон спазнСЦСЮся, бо гурткСЦ па вывучэннСЦ культуры, спадчыны СЦ СЦнш. пачалСЦ стварацца значна раней. ПалСЦтычная партыя Народны фронт "АдраджэннетАЭ быСЮ заснаваны СЮ 1989 годзе. А вось некаторыя прыклады моладзевых суполак, колькаiь якСЦх павялСЦчвалася хуткасна (вядома, моладзСЦ СЮлаiСЦва злучацца па СЦнтарэсах!): "ЗьнСЦчтАЭ, культурна-асветнСЦцкая суполка пры МСЦнскСЦм СЦнстытуце культуры; Канфедэрацыя беларускСЦх суполак, незалежнае, грамадска-палСЦтычнае згуртаванне моладзСЦ; ЗадзСЦночанне беларускСЦх студэнтаСЮ, створанае пры Сацыял-Дэмакратычнай Грамадзе; "Чырвоны ЖондтАЭ, анархСЦiкая суполка, што ператварала палСЦтыку СЮ гумарыстычны перформанс, Партыя АматараСЮ ПСЦва, сугучная "ЖондутАЭтАж

Факт стварэння суполак СЦ абтАЩяднанняСЮ быСЮ паказальным: ён сведчыСЮ пра  дэмакратычнаiь у грамадстве, стварэнне плюралСЦзму меркаванняСЮ.


    1. "Студэнцкая думкатАЭ напрыканцы 80-х - пачатку 90-х


У 1988 годзе згуртаванне "СьвСЦтанактАЭ, што СЦснавала пры БеларускСЦм тэхналагСЦчным СЦнстытуце, аднаСЮляе вСЦленскую "Студэнцкую думкутАЭ, толькСЦ цяпер у МСЦнску. (Натуральна, што кожнае згуртаванне, кожная суполка мела сваё выданне). У адрозненнСЦ ад вСЦленскай, гэтая "Студэнцкая думкатАЭ пазСЦцыянуе сябе як грамадска-палСЦтычны ды культуралагСЦчны  часопСЦс.

У №1 мСЦнскСЦя студэнты  паведамляюць, што "адчуваюць сябе нашчадкам1 тых барацьб1тоСЮ-студэнтаСЮ, як1я СЮ варунках заняволенай буржуазнай Польшчаю Заходняй Беларус1 будз1л1 заспаную нацыянальную сьвядомасьць беларусаСЮтАЭ2.  [9; 1]

У рэдакцыйны склад уваходзСЦлСЦ А.ГуркоСЮ, А.Кавальчук, Г.АнСЦськова, А.ТрусаСЮ, С.Ладуцька, Ф.ШвайбовСЦч, РЖ.МСЦхно, С.ВСЦтушка, З.ВайцяховСЦч, Г.Барвенава, А.Рагуля, А.Сабаленка, У.СелядцоСЮ СЦ СЦнш. ЦСЦкава, што №2 СЦ №3 быСЮ прафСЦнансаваны беларускСЦм паэтам Анатолем Сысом.

У №1 зтАЩяСЮляецца артыкул Алеся Гуркова "Здавайма СЦспыты па-беларуску!тАЭ Увогуле, у чосопСЦсе перыядычна размяшчаюцца артыкулы на "беларускамоСЮную тэматыкутАЭ: "БеларускСЦ СЦменьнСЦктАЭ, складзены Альгердам ПакалюбовСЦчам, "МатартАЩялы да трасянка-беларускага слоСЮнСЦкатАЭ,  руска-беларускСЦ слоСЮнСЦчак турыстычнай лексСЦкСЦ тАж Як бачым, адна з задач часопСЦса - дапамагчы моладзСЦ вывучыць беларускую мову СЦ  распачаць размаСЮляць на ёй у паСЮсядзённаiСЦ.

У "Студэнцкай думцытАЭ 80-х - 90-х значна меней лСЦтаратуры, чым у вСЦленскай. (Зрэшты, часопСЦс ужо СЦ не пазСЦцыянуе сябе як лСЦтаратурны) Але, напрыклад, да №4 дадаецца кнСЦжачка-самвыдат "Вандэя навывараттАЭ. У №1 за люты 1992 года - вершы УладзСЦмСЦра ЖылкСЦ, МаксСЦма БагдановСЦча, Сокалава-Воюша.

Тут шмат артыкулаСЮ СЦнфармацыйнага кшталту: нататкСЦ пра дзейнаiь лСЦтсуполкСЦ "ТутэйшыятАЭ, "Першыя крокСЦ ЗадзСЦночання беларускСЦх студэнтаСЮтАЭтАж ЦСЦ, напрыклад, праэкт беларусСЦзацыСЦ Беларускага тэхналагСЦчнага СЦнстытуту. З больш суртАЩёзных артыкулаСЮ - працы ЕрмаловСЦча, Усеагульная дэкларацыя правоСЮ чалавека. Апошняе падказвае, што каштоСЮнаiСЦ часопСЦса - усведамленне СЮласнай годнаiСЦ, сваСЦх правоСЮ СЦ сваёй свабоды. Ды, зрэшты, гэтыя каштоСЮнаiСЦ былСЦ характэрныя для гадоСЮ Перабудовы.

Колькаiь студэнцкСЦх суполак увесь час павялСЦчвалася. Да стварэння "Студэнцкай думкСЦтАЭ далучаецца гурток "КрывСЦчытАЭ ПедагагСЦчнага СЦнстытута. Затым часопСЦс выдаецца ЗадзСЦночаннем беларускСЦх студэнтаСЮ. А ЗБС СЦснаваСЮ у МСЦнску, МагСЦлёве, Брэiе СЦ СЦншых абласных гарадах. ЧасопСЦс распаСЮсюджваецца, такСЦм чынам, па СЮсёй БеларусСЦ СЦ мае тыраж 5000 (Раней жа колькаiь асобнСЦкаСЮ увогуле не СЮказвалася).

Варта адзначыць, што часопСЦс рабСЦСЮся не журналСЦстамСЦ, а студэнтамСЦ. (СамымСЦ рознымСЦ - СЦ тэхнСЦчнай ВНУ таксама). У артыкулах ёiь малады энтузСЦязм, але далёка не заСЮжды цСЦкавы стыль СЦ прафесСЦяналСЦзм.

ТакСЦм чынам, "Студэнцкая думкатАЭ канца 80-х - пачатку 90-х працягвае традыцыСЦ вСЦленскага часопСЦсу. Выданне прапагандуе каштоСЮнаiь роднай мовы СЦ роднай культуры.

3. "Студэнцкая думкатАЭ канца 90-х - 2000 -х.


3.1.Грамадска-палСЦтычнае жыццё з 90-х СЦ да нашага часу.


У 1994 годзе прэзСЦдэнтам РэспублСЦкСЦ Беларусь быСЮ абраны Аляксандр

РыгоравСЦч Лукашэнка, палСЦтыка якога, натуральна, вызначыла далейшыя падзеСЦ СЮ грамадска-палСЦтычным жыццСЦ. У 2001 годзе ПрэзСЦдэнт абСЦраецца на другСЦ тэрмСЦн, у 2006 - на трэцСЦ.

14 траСЮня 1995 года прайшоСЮ Рэферэндум, што зрабСЦСЮ рускую мову

другой дзяржаСЮнай. НавСЦны на Першым нацыянальным канале тэлебачання пачынаюць агучвацца на рускай мове. КалСЦ СЮ 1996 годзе па-беларуску  навучалася 33 % школьнСЦкаСЮ, то цяпер, у 2008 годзе, 20,9 %.

РазвСЦваецца беларускСЦ РЖнтэрнэт, традыцыйныя выданнСЦ пачынаюць губляюць чытачоСЮ. У 1999 быСЮ створаны папулярны партал tut.by. СецСЦва робСЦць жыццё яшчэ больш хуткСЦм, дае новыя мажлСЦваiСЦ для мас-медыя, змяняе дзейнаiь журналСЦстаСЮ.

У 2003 годзе ЗадзСЦночанне беларускСЦх студэнтаСЮ, адну з найбольш буйных недзяржаСЮных студэнцкСЦх суполак, пазбаСЮляюць рэгСЦстрацыСЦ. ЗтАЩяСЮляецца дзяржаСЮнае моладзевае абтАЩяднанне БРСМ.

Змены адбываюцца СЦ СЮ сСЦстэме вышэйшай адукацыСЦ. ПавялСЦчваецца колькаiь меiаСЮ на факультэце журналСЦстыкСЦ, там адчыняюцца новыя спецыяльнаiСЦ. У 2004 годзе быСЮ зачынены унСЦкальны для БеларусСЦ ЕСЮрапейскСЦ гуманСЦтарны унСЦверсСЦтэт, але СЮ 2005 годзе ён пераязжае СЮ ВСЦльню СЦ набСЦрае беларускСЦх студэнтаСЮ.

РазвСЦваецца беларускае заканадаСЮства. 1995 годзе быСЮ зацверджаны "Закон аб друку СЦ СЦншых сродках масавай СЦнфармацыСЦтАЭ, у 1998 прымаецца другая рэдакцыя юрыдычнага дакумента.

Шэраг папяровых выданняСЮ знСЦкаюць з шапСЦкаСЮ Белсаюздруку: з прычын эканамСЦчнай немэтазгоднаiСЦ, падзення тыражоСЮ,  пазбаСЮлення рэгСЦстрацыСЦ альбо адмСЦстрацыйнага цСЦску з боку СЮладаСЮ. Гэта лСЦтаратурна-мастацкСЦ часопСЦс "МаладоiьтАЭ, моладзевая "Музыкальная газетатАЭ, апазСЦцыйныя "НавСЦнкСЦтАЭ, "Наша нСЦватАЭ, "Народная волятАЭ, "СалСЦдарнаiьтАЭтАж На рынку зтАЩяСЮляецца гарадская газета "Минский курьертАЭ, "Обозреватель», адчыняюцца тэлеканалы "ЛАДтАЭ СЦ "СТВтАЭ.

ТакСЦм чынам, недзе мы назСЦраем рэгрэс, а недзе - прагрэс.


3.2. Папяровы часопСЦс да 2005 года


У 1998 годзе ЗадзСЦночанне беларускСЦх студэнтаСЮ зноСЮ аднаСЮляе часопСЦс,

ужо на якасна СЦншай аснове, годнай паперы: канец 90-х, аднак. ГалоСЮны рэдактар - РЖ. ВСЦданава, пазначаны наклад - 299 асобнСЦкаСЮ. Наклад з 2000 года - 2000 асобнСЦкаСЮ.

У часопСЦс пСЦсалСЦ ВСЦтаСЮт Мартыненка, ВСЦктар МухСЦн, РЖлля ГлыбоСЮскСЦ, Андрусь БелавокСЦ, РЖгар ВуглСЦктАж

Дадатковы прыбытак прыносСЦла рэклама, хаця, падчас на рускай мове: рыштунак для турызму СЦ спорту альбо лучшая косметика.

Звернемся да праграмнага артыкула СЮ №1 за 1998 год, дзе часопСЦс акрэслСЦвае свае мэты СЦ напрамкСЦ дзейнаiСЦ:

"На старонках гэтага выданьня мы будзем шукаць магчымасьцСЦ для самарэалСЦзацыСЦ асобы як у навучальнай сфэры, так СЦ СЮ прасторы грамадзскай актыСЮнасьцСЦ. Мы будзем знаёмСЦць Вас з рознымСЦ сыстэмамСЦ вышэйшай адукацыСЦ, якСЦя СЦснуюць СЮ сьвеце, з праблемамСЦ СЦ дасягненьнямСЦ дзяржаСЮных СЦ недзяржаСЮных ВНУтАЭ.[ 13;1 ] У адпаведнаiСЦ з акрэсленымСЦ напрамкамСЦ, у 1998 годзе СЮ часопСЦсе друкавалася праграма грантаСЮ на 1998-1999 годы, СЦнфармацыя пра палСЦтычную картАЩеру СЮ БельгСЦСЦ, размеркаванне студэнтаСЮ, артыкул пра ESIB (нацыянальныя студэнцкСЦя саюзы СЮ ЕСЮропе), новы офСЦс ЗадзСЦночаньня беларускСЦх студэнтаСЮ, платнае навучанне, правы СЦ абавязкСЦ пры працаСЮладкаваннСЦ,  а яшчэ - артыкулы пра вандроСЮкСЦ. У адрозненнСЦ ад вСЦленскай "СДтАЭ СЦ "СДтАЭ часоСЮ Перабудовы зусСЦм малы акцэнт робСЦцца на нацыянальнае пытанне: вСЦдаць, часы змянСЦлСЦся. Шмат СЦнфармацыСЦ пра навучанне за мяжой: адсюль можна зрабСЦць выснову, што стваральнСЦкСЦ часопСЦса жадалСЦ, каб беларусы адчулСЦ сябе часткай ЕСЮропы. Яшчэ журналСЦсты "Студэнцкай думкСЦтАЭ - за дэмакратычную Беларусь, як можна заСЮважыць па некаторых артыкулах. У матэрыяле "МСЦты СЦ рэальнаiь "трэцяга сэктарутАЭ " заСЮважаецца, што грамадскСЦя абтАЩяднаннСЦ (а "СДтАЭ выдавалася ЗБСам) спрыяюць дэмакратычнаiСЦ грамадства.

З 1999 года часопСЦс становСЦцца каляровым, выдаецца на глянцавай паперы. Варта адзначыць, што вокладкСЦ - надзвычай яркСЦх колераСЮ. ЧасопСЦс моладзевы, а маладыя не любяць шэрань. Змяняецца СЦ тэматыка выдання. Да артыкулаСЮ на студэнцкую тэму дадаюцца артыкулы па самых розных пытаннях: псСЦхалагСЦчныя парады, карысныя для маладога чалавека, культурнСЦцкая тэматыка, зноСЮ жа - вандроСЮкСЦ. ВыходзСЦць серыя матэрыялаСЮ пра газеты, якСЦя сСЦмпатычныя часопСЦсу. Тут ужо праяСЮляецца нацыянальная пазСЦцыя: журналСЦсты выдання заСЮважаюць толькСЦ беларускамоСЮную прэсу. Яны аналСЦзуюць газету "ЗвяздатАЭ, "НавСЦнкСЦтАЭ, "Наша нСЦватАЭ. Нацыянальная пазСЦцыя зтАЩяСЮляецца СЦ пры напСЦсаннСЦ артыкула пра КазСЦмСЦра МалевСЦча: робСЦцца акцэнт на тым, што мастак быСЮ беларусам-каталСЦком.

У 2000 годзе на старонках выдання зтАЩяСЮляецца новы для "Студэнцкай думкСЦтАЭ жанр - рэцэнзСЦя. Музычныя рэцэнзСЦСЦ - спачатку на альтэрнатыСЮную еСЮрапейскую музыку, потым СЦ на беларускую. РэцэнзСЦСЦ на лСЦтаратурныя творы. На мой погляд, гэта сведчанне таго, што выданне развСЦвалася. Бо рэцэнзСЦя - няпросты аналСЦтычны жанр.

"Студэнцкая думкатАЭ канца 90-х вымалёСЮвае свой СЦдэал студэнцтва (у прынцыпе, гэты СЦдэал сугучны папярэднСЦм "СтудэнцкСЦм думкамтАЭ). Студэнт, на думку стваральнСЦкаСЮ часопСЦса, мусСЦць быць актыСЮным. Навучэнка гСЦстарычнага факультэта Наталля Арлова пСЦша артыкул "Студэнты на барыкадахтАЭ пра хваляваннСЦ СЮ Парыжы СЮ 1968. Матэрыял РЖрыны Кароль "Шэры таксама колертАЭ - пра пасСЦСЮнаiь беларускСЦх студэнтаСЮ.   

У 2001 годзе сурэдактарам "Студэнцкай думкСЦтАЭ становСЦцца Сяргей СахараСЮ. МСЦкола Шакель, таксама сурэдактар, паведамляе: "КалСЦ прыйшоСЮ СахараСЮ, мы пачалСЦ рабСЦць папсовы часопСЦстАЭ. [29; index.pl?theme=nn/2004/20&article=shakielj ]

Эвалюцыя працягваецца, часопСЦс не стаСЦць на меiы, часопСЦс змяняецца. Час вымагае новых пасад: у "Студэнцкай думкСЦтАЭ ужо ёiь арт-дырэктар, офСЦс-менеджэр. Цяпер ён пазСЦцыянуе сябе як "суб'ектыСЮнае выданне для нахабных СЦ разумных маладых людзей 16-25 год".  У часопСЦс у гэты час пСЦсалСЦ  Марыйка МартысевСЦч, Аркадзь Гвер, Макс АгееСЮ, Алеся СерадатАж

Дызайн становСЦцца СЮсё болей альтэрнатыСЮным. Тэмы - моладзевая субкультура, альтэрнатыСЮная музыка, кСЦно, СЮсемагчымыя мерапрыемствы, лСЦтаратуратАж "Студэнцкая думкатАЭ, на мой погляд, прыклад таго, як адказна журналСЦст мусСЦць ставСЦцца да выбару тэму, не ленавацца быць арыгСЦнальным. МногСЦя з тэм, якСЦя закранала "Студэнцкая думкатАЭ (асаблСЦва познСЦ перыяд, 200-я), больш не закранаСЮ нСЦхто СЮ БеларусСЦ. Сквоты, анархСЦiкая акцыя Food not Bombs, Hospitality ClubтАж Артыкулы пачынаюць пСЦсацца СЮ куды больш самабытным стылСЦ. №1 за 2003 распачынаецца так:

"Ведаеш, даСЮно хацеСЮ сказаць: мы - сынтэтычныя людзСЦ.

тАж Сынтэтыка пачалася, калСЦ твая матка СЮпершыню нацягнула капронавыя калготкСЦ.

тАж РЖ калСЦ табе СЮсё  яшчэ хочацца натуральных пахаСЮ, тэатру замест галСЦвудзкСЦх блёкбастэраСЮ СЦ сэксу бязь лятэксу, паспрабуй час ад часу зьмяняць сынтэз аналСЦзам, лСЦчбавы гук аналягавым, а мяiовы джын-тонСЦк - сокам. Варта быць натуральнымтАЭ. [18 ;  2003   ]  СпецыфСЦчнымСЦ, экперыментальнымСЦ становяцца загалоСЮкСЦ. "Дзе сьпСЦс дзеСЮ?тАЭ - так называецца матэрыял Аркадзя Гвера пра крадзеж сярод моладзСЦ СЮ №10  за 2005 год. "ХАБА-ХАБА. Каму даць, каму даць, каму голаву зламаць?тАЭ - артыкул Шуры Лепель пра хабар выкладчыкам. (ЗаСЮважым, што менавСЦта нефармальна Шура, а не Аляксандра, напрыклад. ЧасопСЦс для моладзСЦ!)

" "Мова мусСЦць быць арганСЦчнай. Таму мова "CD» наблСЦжана да жывой, вулСЦчнай», тАФ кажа Сяргей СахараСЮ , рэдактар "Студэнцкай думкСЦ». "CD» штонумар уводзСЦць у мову дзясяткСЦ раней не СЮжываных словаСЮ. ЧасопСЦс, напрыклад, актыСЮна запазычвае для беларускай мовы з ангельскай.

ВлАдно зь першых слоСЮ, якСЦя мы прыдумалСЦ, тАФ кажа СахараСЮ, тАФ "клабэлСЦцСЦ». З ангельскага "клюбная элСЦта». СтварылСЦ слова адмыслова для верасьнёСЮскага нумару за 2002 год. Ён быСЮ прысьвечаны клюбнай культуры. Тады нам здавалася, што клабэлСЦцСЦ тАФ крутыя, але калСЦ б пСЦсалСЦ пра тое ж сёньнятАж СтаСЮленьне было б дакладна СЦншым. Сюды ж дадаСЮ бы слова "клабэрша» тАФ дзяСЮчынка, якая сэнсам свайго жыцьця бачыць бадзяньне па клюбах»тАЭ. [29;index.pl?theme=nn/2004/20&article=CD]

Мова "Студэнцкай думкСЦтАЭ 2000-х - гэта англСЦцызмы, слэнг, размоСЮная лексСЦка ледзь не СЮ кожным сказе. ТусСЦць, студык, унСЦвэр, забугорны СЮнСЦвэр, прыкольна, рэмэйкСЦ, тупСЦць, трындзючы яшчык, рэбрэндзСЦцца, гаСЮняцьтАж Гэтыя словы могуць прывабСЦць пэСЮны моладзевы асяродак. РЖ, улючваючы тое, што часопСЦс - беларускамоСЮны, зрабСЦць родную мову сучаснай, моднай. А на думку некаторых кансерватыСЮных асобаСЮ - засмецСЦць лексСЦку. 

Сяргей СахараСЮ кажа пра часопСЦс: "Мы СЦдзем на крок наперад. "CD» тАФ гэта не андэрграунд, а авангард беларускага прарывутАЭ. [30;online/?a=con&b_id=571&c_id=6757] Святлана Курс пСЦша:"Канцэпцыя "СтуДумкСЦ» тАФ "шэры глянец». "СD» тАФ цСЦ яна табе СЦдзе, цСЦ скандалСЦзуе цябе або выклСЦкае пагарду тАФ прымушае прызнаць: гэта новае, такога раней не бывала. Нешта нябачанае сярод белмоСЮных выданьняСЮ. НСЦчога супольнага з традыцыйнай "роднай старонкай» etc. "СD» адрозьнСЦваецца таксама ад глянцу часопСЦсаСЮ тыпу "Мэнз Хелс». "СD» хаваецца пад абалонкай глямуру СЦ моцна косСЦць пад глямур. Але гэта "разумны глямур», калСЦ форма ад аднаго, а зьмест СЦ IQ тАФ з прэтэнзСЦяй на зусСЦм СЦншаетАЭ. [30; index.pl?theme=nn/2004/20&article=shakielj ]

У 2003 годзе часопСЦс пазбаСЮляюць рэгСЦстрацыСЦ. "Студэнцкая думкатАЭ выходзСЦць цяпер накладам 299 асобнСЦкаСЮ. Сяргей СахараСЮ кажа СЮ СЦнтэрвтАЩю СЮ 2004 годзе:

"З ЗадзСЦночаннем беларускСЦх студэнтаСЮ цСЦкавая сСЦтуацыя: улады яго зачынСЦлСЦ, але лСЦквСЦдацыя належным чынам завершана не была. Два гады мы валэндаемся без заснавальнСЦка. КалСЦ мы пачалСЦ перарэгСЦстроСЮвацца на новага заснавальнСЦка, выявСЦлася, што дакументы, апрача мноства СЦншых СЦнстанцый, трэба скСЦроСЮваць адукацыйнай камСЦсСЦСЦ МСЦнскага гарвыканкама. Яна мусСЦла зрабСЦць нейкую экспертызу нашага выдання СЦ даць заключэнне. А яны высветлСЦлСЦ, што, аказваецца, у БеларусСЦ СЦ так "шмат моладзевых СЦ дзСЦцячых выданняСЮ», нашая сетка распаСЮсюду "не СЮяСЮляецца цСЦкавай» тАФ нейкСЦм клеркам цСЦ СЦхным босам, не ведаю, тАФ СЦ мы не ахоплСЦваем усёй моладзСЦ дый яшчэ парушаем "маральна-этычныя нормы беларускай моладзСЦ». Па шчыраiСЦ, нам начхаць. Ёiь рамкСЦ гульнСЦ, калСЦ гэтыя рамкСЦ перастаСЮляюцца СЦ пашыраюцца па прыхамацСЦ нейкага чыноСЮнСЦка, мы не абавязаныя з гэтым лСЦчыцца. Мы сябе пазСЦцыянуем яклюдзСЦ са здаровым РозумамтАЭ. [28;online/?a=con&b_id=571&c_id=6757] 15 лСЦстапада 2005 года часопСЦс канфСЦскуюць з крамаСЮ. "17/11/2005, 17:45 ЧАСОПРЖС CD / "СТУДЭНЦКАЯ ДУМКАтАЭ ЗАРАЗНЫ? - гэта падстава!

"Теперь "Студэнцкая ДумкатАЭ запрещена,тАЭ - с такими словами 15 ноября в модных магазинах и бутиках Минска сотрудники милиции изымали бесплатный (free) молодежный журнал. С сотрудников магазинов, в которых распространялся CD, была взята расписка о том, что они больше не будут распространять этот журнал. Никто не может толком сказать, что произошлотАЭ. Такое поСЮнае трагСЦзму паведамленьне даслалСЦ на электронны адрас CD / "Студэнцкай ДумкСЦтАЭ ананСЦмныя зычлСЦСЮцы...

тАж Як паведамляюць вСЦдавочцы, фанатычна адданыя сваёй справе людзСЦ СЮ форме СЦ безь яе нават рызыкавалСЦ здароСЮем, абы сканфСЦскаваць часопСЦс, надрукаваны, як яны казалСЦ, "вельмСЦ шкоднай фарбайтАЭ.

СваСЦм жа чытачам СЦ прыхСЦльнСЦкам нагадваем: для вас CD была СЦ ёсьць free. У СЦнтэрнэт-фармаце, у фармаце оф-лайну - гэта няважна. Тут СЦ так усё зразумела: STAY FREE - СЦ будзе нам шчасьце!тАЭ [27; articles/index.php?t=3id=531&id=294 ]

Вось так СЦ скончылася гСЦсторыя папяровага часопСЦсу "Студэнцкая думкатАЭ. ЧасопСЦс 1998 года - выданне з даволСЦ традыцыйным стылем, якое прапагандавала, аднак, еСЮропейскСЦя каштоСЮнаiСЦ. ЧасопСЦс 2005 мае экперэментальны для БеларусСЦ дызайн, вельмСЦ альтэрнатыСЮную моладзевую мову.


3.3. Multimedia СМРЖ CDMAG.


З 2006 года выданне трансфармуецца СЮ унСЦкальны для БеларусСЦ фармат мультымедыя СЦ выходзСЦць на CD (на 1 альбо на 2). РаспаСЮсюджваецца бясплатна, праз пошту, праз пэСЮныя крамы альбо праз моладзевыя вечарыны. (Мяркую, пры падрымцы еСЮрапейскСЦх грантаСЮ для развСЦцця нацыянальнай культуры)  Мультымедыя - гэта флэш-анСЦмацыя,  традыцыйны тэкст,  вСЦдэа-сюжэты, аСЮдыё-запСЦсы. ЖурналСЦсты выдання, як сапраСЮдная моладзь, СЦдуць наперадзе.  Стыль мовы - такСЦ ж моладзевы СЦ альтэрнатыСЮны, як  быСЮ часопСЦсе. Кожны  CD мае дызайн, не падобны да папярэдняга, няма нумарацыСЦ, журналСЦсты захоСЮваюць сваю ананСЦмнаiь, каб пазбавСЦцца лСЦшнСЦх праблемаСЮ.

БезумоСЮна, з такСЦм фарматам чытач-глядач прывязаны да камптАЩютара. Але ж аСЮдыторыя - гэта моладзь, студэнцтва, сярод якога пераважная большаiь - карыстальнСЦкСЦ камптАЩютара. 

Кожны нумар выдання - гэта пэСЮная тэматыка. "CDMAG. 34. Music upтАЭ прысвечаны беларускай музыцы, "Eco/ a sideтАЭ - экалагСЦчнаму ладу жыцця, "CelluloidтАЭ - моладзеваму DIY-кСЦно, ролСЦкам СЦ мульцСЦкам. На вокладцы  "CelluloidтАЭа чытаем : "КалСЦ твой тата здымаСЮ аматарскСЦя кСЦношкСЦ на васьмСЦмСЦлСЦмэтровую стужку, яго, напэСЮна, лСЦчылСЦ самым прасунутым на раёне. тАж У эпоху new media тое, што ты паСЮсюль ходзСЦш з лСЦчбавай камерай СЦ здымаеш кСЦношку, ма(дэ)люеш у 2D СЦ 3D, можа зьдзСЦвСЦць хСЦба што 82-гадовую СьцяпанаСЮну зь вёскСЦ Малыя ДрачкСЦ. "Маладыя, канцэптуальныя СЦ прыкольныятАЭ кСЦношнСЦкСЦ СЦ анСЦматары, калСЦ верыць рэкляме лСЦчбавай тэхнСЦкСЦ, лСЦтаральна валяюцца пад нагамСЦтАЭ [22; Celluloid]. З гэтай прадмовы да "CelluloidтАЭа можна зрабСЦць шэраг высноваСЮ.

CDMAG не толькСЦ прагрэсСЦСЮны СЮ дызайне, але ж СЦ  закранае зтАЩявы СЮ беларускСЦм грамадстве самыя найноСЮшыя. З гэтага тэксту можна зразумець, на якую аСЮдыторыю разлСЦчана СМРЖ. Гэта тая моладзь, якая не баСЦцца новага, творчая альбо з СЦнтарэсам да найсучаснейшай творчаiСЦ.  Акрамя гэтага, згодна з прыведзеным вышэй тэкстам, можна вызначыць, што СЮяСЮляе пэСЮны, магчыма, найбольш прагрэсСЦСЮны СЮ некатоых аспектах  моладзевы асяродак БеларусСЦ. Маючы доступ да РЖнтэрнэта СЦ тэхнСЦкСЦ  - камптАЩютара, лСЦчбавага фотапарата, камеры - яны пСЦшуць графаманскСЦя опусы, а падчас СЦ сапраСЮдныя лСЦтаратурныя творы СЮ LiveJournal, шмат фатаграфуюць СЦ робяць калажы СЮ FotoShopтАЩе.

ТакСЦм чынам, CDMAG працягвае традыцыСЦ часопСЦса "Студэнцкая думкатАЭ: закранае тыя ж моладзевыя альтэрнатыСЮныя тэмы, з тым жа слэнгам СЦ англСЦцызмамСЦ, але СЮ новым фармаце мультымедыя.

Заключэнне


"Студэнцкая думкатАЭ - адно з самых старэйшых моладзевых выданняСЮ БеларусСЦ. У Заходняй БеларусСЦ, а затым падчас Перабудовы часопСЦс прытрымлСЦваСЮся выразных нацыянальных пазСЦцыяСЮ, што было характэрна для таго часу. У перыяд канца 90-х - 2000-х СМРЖ адыходзСЦць ад строгай беларускай нацыянальнай накСЦраванаiСЦ. Ён пазСЦцыяную Беларусь як частку ЕСЮропы, пачынае эксперыментаваць з мовай, вылучаецца альтэрнатыСЮнымСЦ СЦ неардынарнымСЦ тэмамСЦ. З 2006 года выходзСЦць у прагрэсСЦСЮным фармаце мультымедыя.

"Студэнцкая думкатАЭ, уводзячы СЮ беларускую мову шмат слэнгу СЦ англСЦцызмаСЮ, робСЦць мову больш сучаснай СЦ цСЦкавай для моладзСЦ, на думку адных. На думку СЦншых, засмечвае лексСЦкон.

На дадзены момант CDMAG - самае незвычайнае, але ж немасавае моладзевае выданне БеларусСЦ.

Дадатак 1.


У сацыялагСЦчным даследаваннСЦ "СтаСЮленне студэнтаСЮ г. МСЦнска да беларускСЦх моладзевых друкаваных СЦ СЦнтэрнэт (онлайн) СМРЖтАЭ прынялСЦ СЮдзел 88 беларускСЦх студэнтаСЮ. Большаiь рэспандэнтаСЮ (62,2%) на пытанне аб рэгулярным чытаннСЦ СМРЖ не здолелСЦ прыгадаць нСЦякСЦх СМРЖ цСЦ прызналСЦся СЮ тым, што нСЦчога рэгулярна не чытаюць. Пад рэгулярнаiю разумелася чытанне прэсы мСЦнСЦмум раз на месяц. ЦСЦкава, што сярод адказаСЮ можна СЮбачыць толькСЦ адно папяровае дзяржаСЮнае выданне, якое лСЦчыцца моладзевым СЦ менавСЦта як на моладзевае выданне з бюджэту краСЦны СЦдуць грошы на яго развСЦццё. Гэта газета "Переходный возраст", якую па вынСЦках аптыння чытае 4,1 %. У спСЦс таксама трапСЦла 1 газета, якую згодна з  аСЮдыторыяй можна лСЦчыць моладзевым выданнем. Гэта "Виртуальныя радости", якСЦя чытаюцца  2,4 % рэспандэнтаСЮ. ТакСЦм чынам, толькСЦ 6,9 % аСЮдыторыСЦ рэгулярна чытае папяровыя моладзевыя выданнСЦ. Гэта жахлСЦвы адсотак кажа аб адсутнаiСЦ СЮ нашай краСЦне якога больш-менш уплывовага моладзевага СМРЖ.

Таксама рэспандэнты мелСЦ магчымаiь назваць СЦнтэрнэт СМРЖ, якСЦмСЦ яны рэгульрна карыстаюцца. РЖх агульны працэнт большы, чым у друкаваных СМРЖ (27.4 % супраць 10,4 %). Але СЦнтэрнэт-СМРЖ, якСЦя пазыцыянуюць сябе як моладзевыя, усё роСЮна чытаюць мала (6,9 %). Пераможца тут партал generation.by, якСЦ чытаюць столькСЦ ж, колькСЦ СЦ "Переходный возраст" (4,1 %.).

ЦСЦкавым зтАЩяСЮляецца факт наяСЮнаiСЦ СЮ адказах выданняСЮ, якСЦя маюць шырэйшую, чым проста моладзь, аСЮдыторыю. НекаторыСЦ з СЦх абсалютна не разлСЦчваюць на студэнцтва, што адлюстроСЮваецца СЦ на СЦх рэкламнай палСЦтыке. РЖ дарэмна. Бо 14.9 % мСЦнскСЦх студэнтаСЮ лСЦчыць навСЦнны партал Tut.by моладзевымСЦ. Да таго ж, гэта самы папулярны беларускСЦ СЦнтэрнэт рэсурс.

Дадатак 2.


Некаторыя выбСЦтныя журналСЦсты "Студэнцкай думкСЦтАЭ

1924 - 1935 гг.

ШкСЦлёнак МСЦкалай

Дзеяч беларускага нацыянальна-дэмакратычнага Адраджэння.

Юрыст, публСЦцыст Заходняй БеларусСЦ, намеснСЦк старшынСЦ БЦР.

У 1946 годзе быСЮ схоплены "смершам" у Польшчы СЦ расстраляны.

СтанкевСЦч СтанСЦслаСЮ

БеларускСЦ грамадска-культурны дзеяч, паэт, выдавец.АктыСЮна дзейнСЦчаСЮ у заходнебеларускСЦм руху. У 1926 годзе адкрыСЮ уласную беларускую кнСЦгарню СЮ ВСЦльнСЦ, якая дзейнСЦчала да вайны. УдзельнСЦчаСЮ у выданнСЦ беларускага адрыСЮнога календара, беларускСЦх кнСЦг. Восенню 1945 году рэпрэсаваны савецкСЦмСЦ СЮладамСЦ СЦ высланы СЮ канцлагер у Пермскую воблаiь. На радзСЦму вярнуСЮся СЮ 1954 годзе. ВыйшлСЦ зборнСЦкСЦ ягоных вершаСЮ "Сьмех ня грэхтАЭ (ВСЦльня, 1926) СЦ "З майго ваконцатАЭ (ВСЦльня, 1928). Пра яго жыццёвы лёс выйшла СЮ 2000 годзе СЮ ВСЦльнСЦ кнСЦжка ягонай дачкСЦ Мар'яны Русак "Лявонава долятАЭ.

ШутовСЦч Янка

РэдагаваСЮ пэрыёдыкСЦ "Студэнцкая думкатАЭ СЦ "Шлях моладзСЦтАЭ, выдаваСЮ часопСЦс "КалосьсетАЭ. ЗаймаСЮ пасаду дырэктара ВСЦленскага беларускага музею.  КалСЦ, у 1941 годзе, над найкаштоСЮнейшымСЦ экспанатамСЦ навСЦсла пагроза вывазу СЮ Нямеччыну, яму СЮдалося перахаваць СЦх у сутарэннСЦ каiёлу святога МСЦхала пад апекай ксяндза Адама СтанкевСЦча.

Перабудова

"ГуркоСЮ Алесь (11.08.1965 Менск), адзСЦн з актыСЮных удзельнСЦкаСЮ незалежнага выдавецкага СЦ моладзевага рухаСЮ у другой палове 1980-х.

АрганСЦзатар СЦ кСЦраСЮнСЦк нефармальнае моладзевае суполкСЦ ВлСьвСЦтанак» Беларускага тэхналягСЦчнага СЦнстытуту, выдавец СЦ рэдактар газэты ВлСтудэнцкая думка» (1988-1989), адзСЦн з заснавальнСЦкаСЮ СЦ выдаСЮцоСЮ газэты ВлСвабода» (1990). БраСЮ актыСЮны СЮдзел у акцыях беларускага моладзевага руху, арганСЦзацыСЦ ВлМартыралёг БеларусСЦ» СЦ БНФ "Адраджэньне», дапамагаСЮ СЦншым суполкам наладзСЦць выпуск самвыдату. Сябра БНФ ад 1988. Падчас вучобы быСЮ пад спагнаньнямСЦ з боку адмСЦнСЦстрацыСЦ СЦнстытуту, выклСЦкаСЮся СЮ пракуратуру для "субяседваньня». Пасьля 1991 адышоСЮ ад палСЦтычнай дзейнасьцСЦтАЭ. [31;153671.php]

" ТрусаСЮ Алег (07.08.1954, МсьцСЦслаСЮ), гСЦсторык, археоляг, палСЦтычны дзеяч БеларусСЦ, адзСЦн з заснавальнСЦкаСЮ Беларускага Народнага Фронту (1989) СЦ адроджанай Беларускай Сацыял-Дэмакратычнай Грамады (1991, 1998). У 1989 Т. быСЮ адным з заснавальнСЦкаСЮ Таварыства Беларускай Мовы (з чэрвеня 1997 - першы намесьнСЦк старшынСЦ РэспублСЦканскай рады ТБМ). Т. - аСЮтар больш 150 навуковых публСЦкацыяСЮ, сярод якСЦх некалькСЦ манаграфСЦяСЮ.

Акрамя палСЦтычнай СЦ навуковай дзейнасьцСЦ, Т. актыСЮна СЮдзельнСЦчае СЮ грамадзкСЦм жыцьцСЦ БеларусСЦ: узначальвае таварыства "Беларусь-ГСЦшпанСЦя», з 1999 - старшыня РэспублСЦканскай рады ТБМ, доСЮгСЦ час быСЮ сябрам Рады Згуртаваньня БеларусаСЮ Сьвету "БацькаСЮшчына». УваходзСЦць у склад рэдкалегСЦяСЮ газэты "Наша Слова» СЦ часопСЦсу "Беларуская МСЦнуСЮшчына» тАЭ. [31;153715.php]

"ВСЦтушка Сяргей (Сяржук ДзСЦнь-ДзСЦлевСЦч; 1965, мяст. Чысьць Маладэчанскага р-ну Менскай вобл.), адзСЦн зь лСЦдараСЮ беларускага дэмакратычнага руху моладзСЦ напрыканцы 1980-х.

З 1986 - актывСЦст клюбу ВлТалака», з 1987 - нязьменны старшыня клюбу "Талака», каардынатар КанфэдэрацыСЦ беларускСЦх суполак. З 1988 - у БНФ. Стала займаСЮся каардынацыяй СЦ арганСЦзацыяй моладзевага руху, кСЦраваСЮ правядзеньнем шматлСЦкСЦх акцыяСЮ, у прыватнасьцСЦ - мСЦтынгам на ВерхнСЦм горадзе СЮ Менску зСЦмою 1987 супраць будаСЮнСЦцтва мэтрапалСЦтэна пад гСЦстарычным цэнтрам гораду, Вальным Соймам беларускСЦх суполак зСЦмою 1988, экалягСЦчных маршаСЮ па ПрыпяцСЦ СЦ ДзьвСЦне. Як кСЦраСЮнСЦк клюбу "Талака», рэгулярна ладзСЦСЮ масавыя мерапрыемствы, найперш - фальклёрныя моладзевыя сьвяты (Купальле, Каляды, Гуканьне Вясны), талокСЦ наТраецкСЦм прадмесьцСЦ, ВерхнСЦм горадзе СЮ Менску. УваходзСЦСЮ у СЦнСЦцыятыСЮную групу АргкамСЦтэту БНФ, браСЮ удзел у Першым зьездзе БНФ у ВСЦльнСЦ.

Актор самадзейнага тэатру "Золак»; найбольш значная роля - ВасСЦль Вецер (ВлМацСЦ СЮрагану» паводле п'есы РО.КараткевСЦча). АСЮтар шэрагу публСЦкацыяСЮ па праблемах моладзевага руху, аховы помнСЦкаСЮ краязнаСЮства (ВлМастацтва БеларусСЦ», "ЛСЦМ», "Голас РадзСЦмы», "Чырвоная Змена», ВлНавСЦны БНФ», "Брук»).

ЗнаходзСЦСЮся пад адмСЦнСЦстратыСЮнымСЦ пакараньнямСЦ, тэндэнцыйна крытыкаваСЮся СЮ камунСЦстычным друку (ВлПолитический собеседник», "Вечерний Минск», "Советская Белоруссия», "Звязда») за палСЦтычную й культурнСЦцкую дзейнасьць.

З 1991 стала жыве СЮ ВСЦльнСЦ, працуе настаСЮнСЦкам у беларускай гСЦмназСЦСЦ (СШ № 64)тАЭ. [ 31;153666.php ]

З 1998 па нашы днСЦ

Марыйка МартысевСЦч

Перакладчыца, журналСЦстка, пСЦсьменнСЦца. АСЮтарка мастацкай кнСЦжкСЦ "ЦмокСЦ лятуць на нерасттАЭ

ВСЦтаСЮт Мартыненка

Музычны крытык, аСЮтар ( разам з Анатолем Мельгуём) кнСЦгСЦ музычных рэцэнзСЦй  "222 альбомы беларускага рокутАЭ.

СпСЦс лСЦтаратуры


Перыядычныя выданнСЦ


1.Студэнцкая думка. №1 -  1924

2.Студэнцкая думка. №1(2) - 5 (6) - 1925

3.Студэнцкая думка. №1(7) - 1926

4.Студэнцкая думка. №1(8) - 3(10) - 1928

5.Студэнцкая думка. №1(11) - 1929

6.Студэнцкая думка. №1(12)  - 1930

7.Студэнцкая думка. №3(14) - 1930

8.Студэнцкая думка. №1(15) - 1935

9.Студэнцкая думка. №1 - 1988

10.Студэнцкая думка. №2 -10 - 1989

11.Студэнцкая думка. №2-6 - 1990

12.Студэнцкая думка. №1 - 1992

13.Студэнцкая думка. №1 - 3 - 1998

14.Студэнцкая думка. № 2 - 1999

15.Студэнцкая думка. №1 -4 - 2000

16.Студэнцкая думка. №5 - 2001

17.Студэнцкая думка. №6 - 2002

18.Студэнцкая думка. №1 -  2003  

19. Студэнцкая думка. №4 - 2004

20.Студэнцкая думка №3 -  2005

21.CDMAG. 34. Music up

22.CDMAG. Celluloid

23.CDMAG.  Eco/ a side

Навуковая лСЦтаратура


24. ДапаможнСЦк па гСЦсторыСЦ БеларусСЦ для паступаючых у вышэйшыя навучальныя СЮстановы. / Пад рэдакцыяй А.Г. КаханоСЮскага, Ю.Л. Казакова, У.А. Сосны, П.А. ЛойкСЦ, В.РЖ. МенькоСЮскага. Мн.: НКФЭкаперспектыватАЭ, 1995

24. Найдзюк, Я. , Касяк, РЖ.  Беларусь учора СЦ сяньня. Мн.: "Навука СЦ тэхнСЦкатАЭ,1993


ПублСЦцыстыка


25. Севярынец, П. Пакаленьне маладога фронту. Мн., 2004


РЖнтэрнэт-рэсурсы


26. www. bel.ehu.lt

27. www.dzedzich.org

28.www.library.cjes.ru

29.www.mi.by

30.www.nn.by

31.www.slounik.org

32. www.pakutniki.narod.ru


1 ВынСЦкСЦ сацыялагСЦчнага даслядавання гл. у дадатку 1

2 Амаль усе нумары "Студэнцкай ДумкСЦтАЭ гэтага перыяду друкавалСЦся на машынцы, таму замест "СЦтАЭ выкарыстоСЮвалася лСЦчба "1тАЭ альбо "РЖтАЭ

Страницы: Назад 1 Вперед